लादेन खोज्दा अमेरिका झण्डै कंगाल

आतङ्कवादी समूह अलकायदाका नेता ओसामा बिन लादेन अमेरिकाका लागि कति महँगो सावित भएछन भन्ने कुराको खुलासा उनको मृत्युपछिमात्र अमेरिकी अधिकारीहरुले गरेका छन् ।

सन् २००१ सेप्टेम्बर ११ मा अमेरिकी विश्व ब्यापार केन्द्रमा भएको आतङ्ककारी हमलापछि घटनाका मूख्य नाइके लादेन अमेरिकाका नम्बर एक शत्रु बनेका थिए । राष्ट्रिय सुरक्षामाथि धावा बोल्दै आएको अलकायदा उनका नाइके लादेनलाई सिध्याउने अभियानमा अमेरिकाले खरबौं डलर खर्च गरेको रहेछ । दोश्रो विश्व युद्वका बेला सैन्य परिचालन, सुरक्षालगायतमा ४४ खरब डलर खर्च बेहोरेको अमेरिकाले एउटै लादेनको खोजीमा मात्र ३० खरब डलर खर्चेको तथ्याङ्क बाहिर आएको छ ।

बढ्दो बेरोजगारी र खस्कँदो अर्थतन्त्रका कारण यसै त रोगी बनेको अमेरिका त्यसमाथि लादेनको खोजी र त्यससँगै जोडिएको आतकंबाद बिरोधी युद्धले नराम्ररी थला परेको छ । जसको पूर्तिका लागि अमेरिकाले अब इराक र लिबियामाथिको तेल भण्डारमा कब्जा जमाउनुपर्ने छ । पाकिस्तानको राजधानी नजिक ऐबटाबाद शहरमा रहेको एक रहस्यमय घरमा लुकेर बसिरहेका मृगौला रोगी लादेनको अमेरिकी सेनाको कारबाहीमा गत हप्ता मृत्यु भएको थियो । एक दशक लामो प्रयासपछि अमेरिकाले लादेनलाई समाप्त त पार्‍यो, तर ठूलो आर्थिक नोक्सानीमा ।

लादेनविरुद्व लड्नकै लागि अमेरिकाले इराक र अफगानिस्तानमा युद्व गर्नु परेको अमेरिकी अर्थशास्त्रीहरु बताउँछन् । लादेनको भित्रि रणनीति अमेरिकी अर्थतन्त्रलाई डामाडोल गर्ने नै थियो । लादेन चाहन्थे कि अमेरिकालाई धेरैभन्दा धेरै आर्थिक नोक्सान होस् अनि अमेरिका कंगाल बनोस् । जसले गर्दा विश्वमा अमेरिकी हैकमबादको सदाको लागि अन्त्य होस् । केहि हदसम्म लादेन सफल पनि बने । २००८⁄०९ मा अमेरिकाले १९३० पछिको सबैभन्दा ठुलो आर्थिक मन्दीको सामना गर्नुपर्‍यो । यसले अमेरिकालाई मात्र हैन, विश्व अर्थतन्त्रमा नै हलचल ल्यायो ।

बिगत १५ वर्षमा आतङ्कवादविरुद्वको अभियानमा अमेरिकाले कम्तीमा पनि ३० खरब खर्चेको पूर्व नोबेल पुरस्कार बिजेता अमेरिकी अर्थशास्त्रीहरु जोसेफ स्टिग्लिज र लिण्डा बिसमेलले बताए । उनीहरुका अनुसार एउटै ब्यक्तिको पछाडि यति मोटो रकम खर्च हुनु अमेरिकी इतिहासमै पहिलो घटना हो । शीत युद्वताका पनि अमेरिकाले १९० खरब डलर खर्च गरेको थियो ।

दोश्रो विश्व युद्व र शित युद्वका बेला अमेरिकाले साना-ठूला मुलुकसँग त युद्व गरेकै थियो । तर एकल लादेनका कारण अमेरिका राजनीति, सुरक्षा र अर्थब्यवस्थाको प्राथमिकता परिवर्तन गर्न बाध्य भएको थियो । यद्यपी लादेनको खोजी अभियानले अमेरिकालाई एउटा ठूलो फाइदा पनि भएको अर्थशास्त्रीहरुले बताए । त्यो हो- अधिक खर्चको बाबजुत अमेरिकी सेनामा अनुसन्धान कार्यमा तिब्रता र मानवरहित ड्रोन विमानको विकास भएको छ ।